Thế Giới

Goroka Show – Lễ hội mừng độc lập của bộ tộc 'từ chối' văn minh

Goroka show là lễ hội mừng độc lập có một không hai trên thế giới với sự tham dự của hơn 100 bộ lạc đủ mọi sắc tộc từ khắp mọi nơi trên hòn đảo tụ tập về Goroka- thủ phủ cao nguyên phía đông của Papua New Guinea.

Goroka show là lễ hội mừng độc lập có một không hai trên thế giới với sự tham dự của hơn 100 bộ lạc đủ mọi sắc tộc từ khắp mọi nơi trên hòn đảo tụ tập về Goroka- thủ phủ cao nguyên phía đông của Papua New Guinea.

Lễ hội mừng độc lập có một không hai trên thế giới

Đất nước có nền văn hóa đa dạng bí hiểm nhất thế giới

Ẩn mình trong thiên nhiên phong phú, Papua New Guinea là một quốc đảo, với hơn 600 hòn đảo lớn nhỏ thu hút khách du lịch yêu thích thiên nhiên, văn hóa và phiêu lưu. Đất nước này nằm gần đường xích đạo và giáp với Úc về phía bắc.


Dù chỉ có khoảng 5 triệu dân, nhưng Papua New Guinea có tới hơn 850 ngôn ngữ và hơn 1000 nhóm văn hóa khác nhau. Như vậy đã đủ để thấy sự phong phú đa dạng về mặt văn hóa nơi đây.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Quốc đảo Papua New Guinea có hơn 100 nhóm văn hóa khác nhau (Ảnh: pconline)

Những địa điểm du lịch Papua New Guinea nổi tiếng nằm rải rác ở 20 tỉnh và 4 khu vực. Ngay cái tên Papua New Guinea cũng gợi cho du khách một phần hiếu kì muốn được khám phá.

Cái tên bắt nguồn từ một nhà thám hiểm đã tình cờ phát hiện ra thổ dân có mái tóc xoăn tít trên hòn đảo và đặt tên là Papua, nhưng ông ngờ ngợ rằng đây là thổ dân da đen ở Guinea- một quốc gia nằm ở Tây Phi, nên ông thêm hai chữ nữa là New Guinea. Từ đó Papua New Guinea trở thành tên của quốc gia này.

Hơn 80% dân số Papua New Guinea vẫn sống đời hoang dã, thậm chí có bộ lạc còn cách ly hẳn với nền văn minh hiện đại. Ẩn khuất dưới tán lá rậm rạp quanh năm là sự di chuyển của những đoàn du mục, nay cắm lều chỗ này mai dời sang nơi khác. Nhiều bộ tộc thiểu số kỳ lạ như Korowai Batu thích làm nhà trên cây, cứ 3 năm lại đổi nhà một lần.

“Thiên biến vạn hoá” với lễ hội Goroka Show

Theo truyền thuyết và một số ghi chép trong lịch sử, thời quá khứ các bộ lạc ở Papua New Guinea có nhiều mâu thuẫn, dẫn đến những trận chiến liên miên, chính vì vậy lễ hội Goroka Show được ra đời để coi như một dịp tăng tình đoàn kết giữa các bộ lạc tại đây.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Vũ khúc hoa Papua New Guinea (Ảnh: Dailymail)

Các bộ tộc này sống gần như nguyên thủy trên đảo Papua New Guinea từ lâu thu hút được sự chú ý của thế giới văn minh bên ngoài. Dù vậy họ vẫn có cách riêng để bảo tồn bản sắc văn hóa của mình.

Papua New Guinea có hẳn một cơ quan của nhà nước chuyên về tổ chức các lễ hội. Trong đó, lễ hội thổ dân Goroka Show là lễ hội lớn nhất trong năm, được tổ chức vào giữa tháng 9 hàng năm trong 3 ngày liên tục vào dịp quốc khánh đất nước này.

Đây là cơ hội hiếm hoi cho du khách có thể chiêm ngưỡng và khoác lên mình các trang phục của bộ tộc, cũng như trải nghiệm các nét văn hóa độc đáo của thổ dân trên đảo Papua New Guinea.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Papua New Guinea huyền ảo với Lễ hội mừng độc lập (Ảnh: pconline)

Trong lễ hội Goroka Show, du khách sẽ bị hoa mắt bởi hàng nghìn người đông nghịt, màu sắc rực rỡ đỏ xanh vàng tím, điểm trang thiên biến vạn hóa. Có nhóm bôi bùn trắng toát khắp người, đầu chụp kín mít, mặt nạ bằng đất nung chỉ chừa mắt miệng, mỗi mặt nạ là một nét quỷ sứ, thần đất, thần nước,… Không thể biết được gương mặt thật ai là ai vì người nào cũng dùng sơn, phấn vẽ đầy hoa văn, trạm trổ trên mặt, trán, má, môi khác nhau hoàn toàn, trông vừa đáng sợ vừa hấp dẫn.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Trang điểm thiên biến vạn hóa (Ảnh: pconline)

Mỗi bộ lạc trong Goroka Show có một khuôn mặt tô trét lạ mắt, bộ lạc thì vẽ má với hai gạch vàng, đầu gắn hai cánh chim vàng chói lọi, sóng mũi lằng nhằng uốn éo dăm nét vàng luôn, cổ đeo lớp lớp vỏ sò to đùng, ngực trần, bụng quấn khố cỏ khô lủng lẳng cành lá lòe xòe.

Tại lễ hội Goroka Show, có đến 29 ngôn ngữ khác nhau được sử dụng, với mỗi cộng đồng lại có những điệu múa, màn biểu diễn đặc trưng của riêng mình.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Có khoảng hơn một trăm bộ tộc khác nhau tham dự ngày hội văn hóa này (Ảnh: pconline)

Các chiến binh trong Goroka Show gõ nhịp giáo xuống đất của bộ lạc oai hùng với mũ vải đỏ cắm đầy lông chim cao vút hơn một mét, khắp người hừng hực nhựa cây đỏ hoe. Quân lính Huli kiêu hãnh ngẩn cao các bộ tóc giả được kết bằng chính tóc của họ thành hình cặp sừng đen nhánh làm nổi bật mấy lông két mỹ miều, lủng lẵng cọng tre đâm thủng giữa mũi, mặt sơn vàng khè. Nét sơn vẽ trên mặt hay màu sắc thoa lên người biểu hiện niềm tự hào, đặc trưng của từng bộ lạc.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Một thổ dân có phục trang cầu kì theo truyền thống của những chiến binh (Ảnh: Daily Mail)

Lông chim sặc sở phất phới, lá cọ, lá dừa, rơm khô, xơ mướp, vỏ sò, xương thú lủng lẳng quanh ngực, mông tạo nên vạn kiểu áo quần nguyên sơ vui nhộn. Rờn rợn nhưng gây tò mò nhất lễ hội Goroka Show là các lỗ mũi được xiên qua bằng cành cây nhọn hoắt. Tục xỏ xuyên lỗ mũi phổ biến khắp các bộ lạc hoang dã ở Papua New Guinea, nó chứng minh cho mọi người biết khí phách anh hùng của một thanh niên trưởng thành.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Các loại nhạc cụ truyền thống của các bộ tộc được giới thiệu tại lễ hội (Ảnh: Daily Mail)

Tùy thứ bậc, già trẻ mà vật xuyên qua mũi khác nhau, lúc là một khoen đồng, vàng, bạc, mảnh sò, vòng ngà, nhưng nhiều nhất là cây tre, lông chim "King of Saxony" kết lòe loẹt.

Vang lừng muôn khúc nhạc hoang dã hòa chung bập bùng tiếng trống Kundu, loại trống eo thon chính giữa được làm bằng cây gỗ có thể khoét rỗng ruột được ở cao nguyên Papua.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Lễ hội Goroka Show được tổ chức vào tháng 9 hàng năm (Ảnh: Daily Mail)

Nhộn nhịp rồng rắn hết tốp này tới tốp khác uốn éo, dậm chân, múa may, vươn cung, khoe giáo... Vô vàn những vũ điệu thiên nhiên sơ khai hồn nhiên khi hùng tráng khi uyển chuyển... lâu lâu đệm thêm vài tiếng hú, hét reo hò trong Goroka Show.

Một số kinh nghiệm du lịch Papua New Guinea cần biết

- Papua New Guinea thực sự đất nước này còn rất nguy hiểm cho khách du lịch. Tuy nhiên ở các lễ hội và các điểm công cộng vào ban ngày ở Papua New Guinea thì cũng khá an toàn cho du khách.
- Nếu chọn đúng địa điểm khởi hành thì du lịch tới Papua New Guinea vừa rẻ vừa ít tốn thời gian. Cụ thể, Từ New Zealand tới Papua New Guinea mất 5 giờ. Từ Sydney bay qua Papua New Guinea khoảng 4 giờ, và từ Brisbane là 3 giờ nhưng xuất phát từ Cairns Region, Queensland, Australia chỉ có 2 giờ.
- Đồ ăn của dân địa phương dễ làm đau bụng. Do đó chỉ nên dùng đồ biển luộc chín, trái cây tươi, đồ ăn nóng. Hoặc đem theo đồ ăn khô và nước uống đóng chai nếu bạn thuộc nhóm khó ăn.
- Mỗi bộ tộc có phong tục khác nhau, nhiều kiêng kỵ. Cho nên, thấy dân địa phương làm gì mình làm y như vậy, đừng khác lạ mà nhiều khi làm mất lòng họ.
- Không đi vào rừng ban đêm và dưới 10 người mà không có hướng dẫn viên địa phương.

Goroka show, lễ hội Goroka show, Goroka show
Trang phục của các bộ tộc tham gia lễ hội rất đa dạng (Ảnh: DailyMail)

Ngày nay, Goroka Show gần như đã trở thành một sự kiện du lịch, với sự tham dự của rất nhiều du khách từ khắp nơi. Các sự kiện như lễ hội Goroka Show là phương thức tốt giúp thổ dân giữ gìn bản sắc văn hóa, cũng như nhắc nhở thế giới bên ngoài về sự tồn tại của họ./.


Nguyễn Ngân