Thế Giới

Có một quốc gia không lãnh thổ được công nhận hợp pháp trên thế giới

Dòng Hiệp sĩ Malta là một quốc gia hợp pháp được Liên Hiệp Quốc công nhận và có quan hệ ngoại giao với 110 quốc gia và quan hệ chính thức với 6 quốc gia và Liên minh châu Âu. Thế nhưng, quốc gia này lại không hề có lãnh thổ.

Quốc gia không lãnh thổ duy nhất trên thế giới


Đôi nét về Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta

Tên đầy đủ của Dòng Hiệp sĩ Malta là Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Cứu tế Thánh Gioan của Jerusalem, Rhodes và Malta. Trong tiếng Ý là: Sovrano Militare Ordine Ospedaliero di San Giovanni di Gerusalemme di Rodi e di Malta, gọi tắt là Dòng Hiệp sĩ Malta.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Tên chính thức của tổ chức này là Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Cứu tế Thánh Gioan của Jerusalem, Rhodes và Malta (Ảnh: thetablet)Đây là một dòng tu Công giáo La Mã được thành lập từ năm 1099 ở Jerusalem, được tổ chức như một lực lượng quân sự. Tổ chức này được xem là tổ chức hiệp sĩ châu Âu lâu đời nhất còn tồn tại đến ngày nay và được đánh giá là lực lượng hào hiệp và thượng võ.

Dòng Hiệp sĩ Malta khởi đầu là bệnh viện được thành lập ở Jerusalem vào năm 1080 nhằm chăm sóc những người hành hương nghèo và bệnh tật đến Đất Thánh. Sau khi chinh phục được Jerusalem vào năm 1099, họ trở thành một dòng tu quân sự có điều lệ riêng với nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ Đất Thánh.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Họ có các đại diện tại các tổ chức quốc tế lớn (Ảnh: UN)Sau khi các vùng lãnh thổ ở Đất Thánh rơi vào tay người Hồi giáo thì dòng này rút quân về hoạt động ở đảo Rhodes (1310-1523) và đảo Malta (1530-1798) để tuyên bố chủ quyền. Năm 1798, Napoléon Bonaparte chiếm được Malta thì dòng này rút về Roma nhưng vẫn duy trì tính độc lập chủ quyền đối với mọi nhà nước thế tục.

Hiện tại, trụ sở của Dòng Hiệp sĩ Malta đặt tại Roma và được coi là một quốc gia có chủ quyền theo luật pháp quốc tế. Dù không thực sự có một vùng lãnh thổ xác định cụ thể nhưng họ được cấp tư cách quan sát viên thường trực tại Liên Hiệp Quốc, được phát hành tem bưu chính, có hộ chiếu đi quốc tế, có biển số xe riêng dù không có đường, có chính phủ riêng, có quốc kỳ và quốc huy như một nhà nước thực thể.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Cờ của Dòng Hiệp sĩ Malta được treo ở những họ quản lý (Ảnh: Culture Trip)Cờ của quốc gia này được cắm ở những nơi thuộc quyền quản lý của hội, chủ yếu ở đảo Malta và các trụ sở ở Italy. Dòng Hiệp sĩ Malta chọn Đức Mẹ Maria với danh hiệu "Đức Mẹ Núi Philermos" làm thánh quan thầy và cầu bầu của mình.

Ngôn ngữ chính thức của quốc gia này là tiếng Italy. Đứng đầu chính phủ là Hoàng tử và Đại Kiện Tướng, ngoài ra còn có 13.000 thành viên và 80.000 tình nguyện viên và 20.000 nhân viên y tế hiện diện tại hơn 120 quốc gia. Mục đích hoạt động của Dòng Hiệp sĩ Malta là giúp đỡ trẻ em, người già, người khuyết tật, người vô gia cư, người bị bệnh hiểm nghèo và bệnh phong ở tất cả các nơi trên thế giới, không phân biệt chủng tộc hay tôn giáo.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Quốc kì của Dòng Hiệp sĩ Malta (Ảnh: lettera43)Các hiệp sĩ dòng này thường đeo một biểu tượng là cây Thánh Giá tám cạnh tượng trưng cho tám mối phúc thật và huy hiệu ấy vẫn còn sử dụng cho đến ngày nay. Các thành viên của quốc gia không lãnh thổ này tổ chức lễ diễu hành và nhiều sự kiện trên khắp thế giới, như lễ Omagh ở Bắc Ireland vào ngày St. Patrick. Ngoài ra, họ còn tham gia nhiều chương trình và sự kiện tình nguyện, hỗ trợ cộng đồng quốc tế.

Tại một số quốc gia như Pháp, Đức và Ireland, Dòng Hiệp sĩ Malta là tổ chức đào tạo quan trọng về sơ cứu và cấp cứu y tế. Thông qua tổ chức thành viên là Malteser International, Dòng Hiệp sĩ Malta cũng tham gia cứu trợ các nạn nhân gặp thiên tai, dịch bệnh và các cuộc xung đột vũ trang.


Vị thế của Dòng Hiệp sĩ Malta trên quốc tế

Bởi lịch sử độc đáo và tình trạng đặc biệt, vị thế của Dòng Hiệp sĩ Malta đang là chủ đề tranh luận trên trường quốc tế. Họ tự nhận là một "đối tượng có chủ quyền theo luật pháp quốc tế".

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Đứng đầu chính phủ là Hoàng tử và Đại Kiện Tướng (Ảnh: newsweek)
Dòng Hiệp sĩ Malta không còn lãnh thổ kể từ khi họ để mất đảo Malta hồi năm 1798 và rơi vào lưu vong, ngoại trừ hai cơ sở vật chất hiện nay là: trụ sở chính tại Roma là Palazzo Malta - nơi cư trú của Đại thống lĩnh, cùng Villa del Priorato di Malta trên đồi Aventine - cơ quan chính phủ; và Lâu đài Saint Angelo trên đảo Malta. Những nơi này có tòa đại sứ quán của Tòa Thánh và nước Ý được cấp đặc quyền ngoại giao.

Liên Hiệp Quốc không xem Dòng Hiệp sĩ Malta như là một "nhà nước phi thành viên" hoặc "tổ chức liên chính phủ" mà coi họ là một trong kiểu đơn vị khác được nhận tư cách làm quan sát viên. Tuy nhiên, Liên minh Viễn thông Quốc tế không cấp cho họ mã nhận dạng vô tuyến và đuôi tên miền riêng.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Các thành viên của quốc gia này tham gia nhiều chương trình và sự kiện tình nguyện, hỗ trợ cộng đồng quốc tế (Ảnh: lettera43)

Hiện nay, Dòng Hiệp sĩ Malta có quan hệ ngoại giao với 104 quốc gia và quan hệ chính thức với sáu quốc gia và Liên minh châu Âu. Ngoài ra, họ còn có quan hệ với Ủy ban Hội Chữ thập đỏ Quốc tế và một số tổ chức quốc tế khác. Vị thế quốc tế này đã mang lại cho họ sự thuận lợi trong việc thực hiện các hoạt động nhân đạo. Chủ quyền của họ cũng được thể hiện trong việc họ phát hành hộ chiếu, biển số xe, tem bưu chính, và tiền xu riêng.


Hộ chiếu của Dòng Hiệp sĩ Malta chỉ duy nhất 3 người được dùng

Hộ chiếu của Dòng Hiệp sĩ Malta được nhiều người gọi là hộ chiếu của hiệp sĩ. Hộ chiếu của Dòng có hai loại, một loại hộ chiếu phổ thông màu đen và loại hộ chiếu đặc biệt màu đỏ hiếm nhất thế giới chỉ có ba người nắm trong tay cuốn hộ chiếu "hiếm" này. Tuy là hiếm nhưng nó lại không đi kèm bất cứ đặc quyền nào. Điều khiến nó nổi tiếng là việc tổ chức này chỉ sản xuất hộ chiếu này với "số lượng có hạn".

Theo Business Insider, hộ chiếu của Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta đang là cuốn hộ chiếu hiếm nhất thế giới, vì chỉ phát hành cho 3 người có chức vị cao nhất: Đại hiệp sĩ, Phó Đại hiệp sĩ và Chưởng ấn.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Hai mẫu hộ chiếu chính thức của Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta (ảnh: Thethaovanhoa)

Mặc dù cả thế giới chỉ xuất hiện 3 cuốn hộ chiếu Dòng Hiệp sĩ Malta nhưng chủ nhân của những tấm hộ chiếu này cũng không nhận được quá nhiều đặc quyền. Thậm chí, nhiều nước trên thế giới không chấp nhận cho những người có loại hộ chiếu này nhập cảnh theo dạng visa du lịch như Vương quốc Anh, Mỹ và New Zealand.


Một số điểm tham quan ở Dòng Hiệp sĩ Malta

Sức ảnh hưởng và bề dày lịch sử đầy hấp dẫn của Dòng Hiệp sĩ Malta là một trong những lý do nhiều du khách ghé thăm Valletta - thủ đô của Malta. Đây là thủ đô Văn hóa châu Âu năm 2018 có nhiều tòa nhà được xây dựng từ thế kỷ 16, dưới triều Dòng Hiệp sĩ Malta. Ngoài ra, nơi này còn được biết đến là thủ phủ Hiệp sĩ Malta.

Dòng Hiệp sĩ Malta, Dòng Hiệp sĩ Toàn quyền Malta, quốc gia không lãnh thổ, Dòng Hiệp sĩ Malta
Villa Malta có khung hình tuyệt đẹp (Ảnh: Wikipedia)

Tuy không sở hữu lãnh thổ chính thức, nhưng quốc gia này có các địa điểm dùng làm trụ sở mà du khách có thể ghé thăm. Đầu tiên là Palazzo Malta ở thủ đô Rome, nước Ý, nơi được xem là “thủ đô” của Dòng Hiệp sĩ Malta. Đây là một tòa nhà nằm ở đường Via dei Condotti 68 và cũng là trụ sở quan trọng nhất của quốc gia này.

Ngoài ra, du lịch Italia du khách còn có thể đến thăm Villa Malta cũng ở Rome, một tòa nhà lộng lẫy nằm trên đỉnh đồi và cũng là nơi đặt Đại sứ quán của Dòng Hiệp sĩ Malta ở Italy. Dù nằm trên lãnh thổ của Italy, cả hai tòa nhà này đều được cấp đặc quyền ngoại giao.

Trên đảo Malta, du khách có thể đến thăm pháo đài St. Angelo - bất động sản thuộc sở hữu của Dòng Hiệp sĩ Malta theo hợp đồng thuê có hiệu lực 99 năm./.

Nguyễn Ngân